• Khi giá lên thì tràn đầy lạc quan về một thế giới màu hồng, về những tài khoản xanh, tím, về những câu chuyện trở thành triệu phú trong thời gian ngắn.

• Khi giá xuống thì tràn đầy tiêu cực, thị trường sụp đổ, chứng khoán, crypto là đánh bạc, là ảo, xóa app… trong khi chỉ vài ngày trước chính họ là những người có niềm tin ngút trời về những thị trường trên.

  Nào là siêu chu kỳ, nào là siêu cổ, nào là “giá … là món quà”,…

Đây là tâm lý chung của con người khi tin vào điều gì sẽ tìm mọi yếu tố ủng hộ cho suy nghĩ đó. Ngoài ra, truyền thông luôn đưa ra những tin tức vào đúng thời điểm để đưa tâm lý mọi người theo đúng chiều hướng của thị trường. Tâm lý đám đông sẽ luôn là như vậy…

Đôi khi mình nghĩ, tâm lý đám đông cũng như một dạng tích lũy năng lượng đồng pha, khi năng lượng tích cực nó cũng lan tỏa và khuếch đại gây ảnh hưởng lên gấp nhiều lần.
Mình hy vọng chúng ta sẽ không đặt mình vào số đông. Vì trong thị trường luôn chỉ có một phần nhỏ là có thể có lợi nhuận trong dài hạn mà thôi.

Có lẽ câu nói đại diện cho điều này mà hầu như ai cũng biết khi tham gia đầu tư là:

Hãy tham lam khi người khác sợ hãi, hãy sợ hãi khi người khác tham lam.

Mà người khác ở đây là ai? Làm sao biết số đông đang thế nào, mẫu thử là bao nhiêu thì lại là một câu chuyện khác…

Trải nghiệm thực tế sẽ làm bạn trưởng thành hơn

Trước giờ mình có viết khá nhiều bài viết về đầu tư, những nguyên tắc thì rất đơn giản nhưng để thực hiện nó trong thời gian dài là điều không hề đơn giản.

Vì chúng ta có thể tuân thủ cả năm trời nhưng chỉ một lần phá vỡ thôi cũng có thể phá hủy thành quả đạt được trước đó.

Ngay cả với mình, vẫn phải kiểm soát bản thân hàng ngày dù cũng có lúc vài suy nghĩ phá kỷ luật lóe lên trong đầu.

Có những thứ dù được nhắc đi nhắc lại nhưng chỉ khi chúng ta thực tế trải qua mới có thể nhớ kỹ và khắc sâu.

Như trẻ em dù được người lớn nói rằng đừng sờ tay vào lửa, sẽ bị bỏng đấy, nhưng sẽ vẫn cứ sờ để bị bỏng. Chỉ khi bỏng rồi mới thực sự biết sợ và tránh.

Và chúng ta hãy làm như trẻ con liên tục học hỏi và rút ra bài học. Những lỗi lầm, mất mát sẽ không là xấu nếu chúng ta biết học hỏi và ghi nhớ cho những lần sau.

Khi mới tham gia thị trường đầu tư mình thường tị với những người kiếm được lợi nhuận lớn hơn trong thị trường. Cho rằng họ may mắn khi biết đến đúng thời điểm thị trường tăng, cho rằng họ may khi có tiền nhàn rỗi để mua lúc thị trường đỏ lửa.

Có thể trong thành công đều có những sự may mắn nhất định nhưng mình không biết rằng chính họ cũng đã từng trải qua những khoảng thời gian khủng hoảng, những mất mát, đau đớn trong thị trường trước đây trước khi có được thành quả như hiện tại.

Ở hiện tại, những lần khi thị trường sập, vài người quen biết mình đầu tư có hỏi thăm thì mình trả lời tâm lý mình vẫn rất thoải mái kể cả những cú sập vừa rồi.

Vì mình vẫn kỷ luật trong quản lý vốn và rủi ro, thị trường giảm mình vẫn có thể vui vì sẽ có cơ hội để mua thêm tích lũy ở giá tốt hơn.

Tất cả đều do những mất mát, bài học trong quá khứ chứ không phải tự nhiên có.

Không có gì là chắc chắn, thứ duy nhất chúng ta có thể chắc chắn là quyết định của mình

Trong một vài video, cũng như bài viết mình đã có nhắc đến những câu như: “Mình không biết”, “Mình nghĩ thế này, mình nghĩ thế kia” chứ không nói chắc chắn thế này, chắc chắn thế kia.

Dù trong bất cứ thị trường tài chính nào Chứng khoán, Crypto,… hay bất cứ điều gì trong cuộc sống, mình “chắc chắn” là không có gì là chắc chắn cả.

Tất cả các câu chuyện trong đầu tư dù là Luna, Novaland, FLC hay ngay cả với Bitcoin, hoặc bất cứ cổ phiếu nào đều không chắc chắn là sẽ tồn tại mãi nên khi đầu tư bạn hãy luôn xác định rõ khoản đầu tư là rủi ro và có thể lỗ hoặc mất.
Vì vậy, mình hay nhắc về quy tắc quản lý vốn, hay chia trứng làm nhiều giỏ, không all in, luôn giữ lại một phần tiền mặt, chốt lãi dần,…

Nhưng mọi thứ đều không hoàn toàn mang tính nhị nguyên chỉ có đúng hoặc sai như cách chúng ta từng được dạy trong trường lớp.

Thứ duy nhất bạn có thể chắc chắn là việc ra quyết định của bản thân mình mà thôi.

Quyết định vào lệnh hay không?

Quyết định đầu tư vào thứ gì?

Quyết định dừng lại hay tiếp tục?

Quyết định chốt lời, hay cắt lỗ?

… chính là những thứ bạn quyết định được.

Mình nghĩ cũng nên bỏ tư duy bắt đáy vì cũng chẳng ai biết được đâu là đáy cả, đáy của hôm nay có thể là đu đỉnh của ngày mai, bỏ chữ bắt đáy này cũng sẽ giảm đi tâm lý FOMO.

Mình cũng từng có những lần trong quá khứ bắt được đáy, cũng có những lần bắt được đỉnh. Nhưng nghĩ lại đó phần lớn là do may mắn, nếu mang trong suy nghĩ này sẽ bỏ lỡ rất nhiều cơ hội khác khi giá xuống những vùng thấp hơn nữa, hay cao hơn những vùng đỉnh nhiều hơn nữa.

Thị trường luôn có thể tồn tại ở mức giá bất hợp lý lâu rất nhiều so với bạn nghĩ.

Thay vì suy nghĩ “mua đáy bán đỉnh” ta có thể chuyển sang “ mua dần những vùng đáy, bán dần những vùng đỉnh”.

Mình biết là ban đầu để sửa suy nghĩ nghĩ này có thể rất khó vì tâm lý tham lam, sợ bỏ lỡ cơ hội, sợ hãi sẽ mất tiền luôn có trong mỗi người. Nhưng bạn hãy thử, thử xong rồi có thể “nghiện” đấy.

Giờ mình quen rồi thì nó mang cho mình tâm lý thoải mái, đầu tư sẽ chill và nhàn hơn rất nhiều. Không hề muốn quay trở lại tư duy “mua đáy bán đỉnh” kia.

Cái gọi là ” Tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến” mình nghĩ chỉ là giữa tất cả những thứ không chắc chắn trong cuộc sống thì thứ bạn có thể kiểm soát được trong cuộc sống chỉ là suy nghĩ của chính bản thân mình.

Luôn giữ bản thân có lợi ở mọi giai đoạn của thị trường

Có một tâm lý mà trước đây mình rất hay mắc phải, chắc đây cũng là tâm lý chung của những ai mới tham gia thị trường.
Đó là luôn giữ tâm lý theo kiểu xanh chín đã vào là vào hết tiền, hoặc DCA được 2,3 lần là hết tiền mà giá mỗi lần mua chỉ cách nhau có 1 chút.
Lúc nào cũng chăm chăm nhìn vào giá, tăng một chút thì sướng, giảm một chút thì tim đập nhanh, thất vọng không có tâm trí làm những việc khác.

Đến lúc thị trường xuống mạnh thì sợ hãi bán hết hoặc để đến mức xuống bán không được bao nhiêu nữa thì chán nản coi như mất và không nhìn vào thị trường nữa.
Nguyên nhân chính của tâm lý này sau này mình nhìn lại thì vì những lý do:

• Đầu tư quá số vốn mà mình có thể chịu rủi ro.

• Tham lam sợ mất cơ hội.

• All in đánh cược thị trường sẽ theo một hướng.

• Để tin tức, truyền thông, hội nhóm dẫn dắt.

• Chốt lợi có lãi lại vội vàng muốn lãi kép ngay vì tâm lý không muốn để tiền ngủ yên.

• Mong muốn giàu nhanh.

• Và trên hết tất cả những lý do này có 1 nguyên nhân chính là thiếu kiến thức.

Với những lý do như vậy thì thực sự rất khó để mình có thể đầu tư trong dài hạn dù có những khoảng thời gian có lợi nhuận từ thị trường.
Rồi đến lúc biết là giá rất tốt, nước bọt nuốt ực ực, chảy đầy bàn phím mà không còn vốn để vào ( vẫn còn may mắn là trước đây mình cũng không sử dụng nguồn vốn vay trả lãi)

Giải pháp cho những điều này thì mình sẽ điểm qua lại để mọi người có thể tham khảo nhé:

• Phân bổ vốn giữ cho mình một tỉ trọng tiền mặt – khoản đầu tư an toàn – khoản đầu tư rủi ro – khoản đầu tư rất rủi ro.
  Tỉ trọng các phần này thì không có con số nào cố định cả, tùy từng thời điểm của thị trường, tùy khẩu vị rủi ro của từng người nên mọi người chọn cho mình tỉ trọng phù hợp, đừng hỏi mình bao nhiêu là chính xác.

• Tiền mặt ( hoặc stablecoin) luôn dự trữ và tuân thủ kỷ luật để có thể DCA ở các khung W, M.

• Bỏ trứng vào vài giỏ như chọn vài mã đại diện cho một khối ngành, mảng nào đó

  Chi tiết thì mình có thể sẽ viết ở các viết tới. Bạn có thể subscribe để đọc ngay khi mình hoàn thành nhé. Cảm ơn bạn nhiều!

  
  Điều này để tránh những sự việc như FTX, Luna, Novaland, FLC lặp lại. Dù bạn có nhỡ may mua phải những mã đồ thị hình chứ “L” thì vẫn sẽ có những khoản đầu tư khác gánh.

• Phân tích cơ bản về thứ mà bạn đầu tư kết hợp với phân tích kỹ thuật.
  Phân tích cơ bản ý mình ở đây không phải là theo dõi và phân tích tin tức hàng ngày. Mà là phân tích để biết bạn đang đầu tư vào một thứ có giá trị trong dài hạn.

  Phân tích kỹ thuật để biết những vùng giá mua hợp lý.

• Chuẩn bị cho bất cứ kịch bản nào của thị trường, khi giá sập, sideway, tăng trưởng.
  Giá sập thì có thể mua thêm được ở giá tốt hơn, tăng trưởng thì cũng có lợi nhuận kết hợp thêm chốt lãi từng phần nếu sợ tiếc nuối chốt lời xong thị trường vẫn tăng tiếp.
  Ngoài việc quản lý vốn thì mình còn dành một phần vốn cho những giao dịch ngắn hạn chẳng hạn, hoặc trong crypto thì có thể là farming Defi, làm airdrop,…
  Như vậy sẽ giảm bớt tâm lý FOMO sợ mất cơ hội, cũng mua thêm một chút mỗi ngày khi thị trường sideway ngủ đông lâu. Bao lâu thì kệ nó vì mình cũng không thể đoán hay quyết định được.
  Bạn sẽ luôn đưa mình vào vị thế có lợi ở các chu kỳ thị trường, chỉ cần cần giảm bớt lòng tham đi một chút mà thôi.

Việc giữ kỷ luật là rất khó, nhưng mình tin nó nằm ở trong tay mỗi người, và là điều chúng ta có thể quyết định được.

Đây là vài kinh nghiệm của mình, mọi người có kinh nghiệm gì, muốn mình viết thêm về chủ đề gì có thể comment chia sẻ cho mình biết nhé. Rất mong nhận được góp ý từ mọi người để mình để có thể học hỏi lẫn nhau.

Hẹn gặp mọi người ở những bài viết sau!

Đầu tư là điều mà chúng ta ít nhất đều nghe một vài lần trong đời. Và đầu tư theo “Dạy con làm giàu” cũng là góc phần 4 Kim Tứ Đồ cuối cùng của đích đến tài chính mà ai cũng mong muốn.

Đó là để tiền bạc làm việc thay cho mình, không còn phải đánh đổi sức khỏe, thời gian để đổi lấy tiền bạc nữa. Đặc biệt là trong thời kỳ dịch bệnh như vài năm qua mọi người có thể thấy đủ các kênh đầu tư, tài chính thay nhau sốt như bất động sản, vàng, forex, crypto, chứng khoán,…

Đó cũng chính là lý do liên tục những vụ lừa đảo xảy ra đã đánh vào lòng tham, sự ham muốn tự do tài chính, vượt qua sự vất vả kiếm tiền, đôi khi đơn giản chỉ là mong muốn chân chính muốn cuộc sống tốt hơn cho gia đình, có nhiều thời gian hơn cho bản thân,…

Nhưng dù không phải bị “lùa” vào đường dây lừa đảo thì có một điều là phần lớn chúng ta bắt đầu đầu gia nhập thị trường sai cách dẫn đến nhiều người thua lỗ, thậm chí trắng tay.

Thay vì tiền đẻ ra tiền, thì nó lại vô sinh và còn biết cắm sừng nên đội nón ra đi không quay trở lại nữa.

Đương nhiên, thị trường phải có người lỗ thì mới có người lãi. Mình chỉ mong rằng với bài viết này, sẽ giúp ai đó đọc bài viết, đặc biệt là những bạn mới có thể tránh được những sai lầm. Ít nhất khi cũng ta chưa có lãi cũng không mất tài sản tích lũy hay tự đưa mình vào hoàn cảnh khó khăn.

Và mình nghĩ khi chúng ta hiểu hơn về đầu tư, có kiến thức cũng sẽ hạn chế được những vụ lừa đảo rất nhiều như hiện nay.

Mọi người cũng lưu ý giúp mình ở đây là mình chia sẻ theo kinh nghiệm của bản thân nên nội dung bài viết đang nói đến việc đầu tư tài chính cá nhân mà thôi.

Tiền để đầu tư từ đâu?

Về bản chất thì đầu tư là để chúng ta sử dụng đồng tiền nhàn rỗi giúp sinh lời khi không cần làm việc. Hay có một vài cuốn sách đầu tư nói là kiếm tiền cả khi ngủ ( đương nhiên đây cũng chỉ là câu nói hình tượng hóa mà thôi)

Nhưng nghịch lý lại là hầu hết nhiều người chúng ta lại vào thị trường này khi khó khăn về tài chính, hay khi thu nhập từ công việc chính bị ảnh hưởng. Và chính điều này lại là một phần nguyên do khiến ta phải chịu thua lỗ trong thị trường.

Vì khi gia nhập thị trường với tâm thế này, bạn sẽ phải chịu áp lực cả về tâm lý, tiền bạc và thời gian nên luôn chịu thiệt thòi hơn trên thị trường rồi.

Để mình ví dụ thế này để bạn dễ hiểu hơn nhé. Chẳng hạn bạn đầu tư 1000$ vào thị trường Crypto, số tiền này là do bạn vay, hoặc dồn tất cả số vốn mà bạn hiện có. Số tiền này bạn không thể để quá lâu trong thị trường được vì còn phải trả nợ ( cả có lãi hoặc lãi), hoặc bạn cần số tiền này để duy trì cuộc sống.

Và thế là bạn quyết định đầu tư hết vào Bitcoin với hy vọng nó tăng để lướt sóng kiếm tiền. Có thể đúng là nó tăng thật, bạn mua xong lãi được lên 1200$.

Nhưng kìa, Bitcoin vẫn tăng tiếp. Đáng nhẽ đã có thể rút vốn 1000$ kia ra để còn trả nợ hay để bảo đảm cho cuộc sống rồi. Nhưng bạn quyết định all-in hết 1200$ này vì nghĩ rằng cơ hội không có nhiều. Không thể bỏ lỡ cơ hội đổi đời này được.

Sau khi mua xong Bitcoin rơi thảm hại, 1000$, rồi còn 600$. Tiền đến hạn cần lấy ra rồi. Bạn vẫn nuôi hy vọng nó sẽ tăng trở lại để rút ra cho đỡ lỗ.

Nhưng 1 tháng, 2 tháng, nửa năm, không thể trụ nổi nữa rồi. Việc không phải là khoản tiền nhàn rỗi khiến bạn không thể để đó một thời gian quá lâu, bạn đành phải bán hết khi tài khoản còn 300$ để có tiền trang trải cuộc sống, để trả nợ vay,…

Và bạn cũng muốn bán chấm dứt nỗi đau, nỗi sợ khi liên tục phải vào để nhìn giá biến động mỗi ngày, không thể tập trung tâm trí để làm công việc hiện tại của mình.

Dù biết rằng tương lai nó sẽ tăng lại và đúng là nó tăng lại thật. Lãi thì không thấy đâu và bạn đã lỗ mất 700$ so với vốn ban đầu rồi.

Ở chiều ngược lại, có người cũng đầu tư Bitcoin như giá khi bạn mua, nhưng họ vẫn để nguyên đó chưa bán, và mua tiếp số Bitcoin bạn bán khi tài khoản còn 300$ kia để trung bình vốn. Họ để đó 1 năm cũng được, 2 năm cũng được khi lãi đủ rồi họ mới bán ra mà thôi.

Tiền nhàn rỗi khiến họ cũng không bị nhiều áp lực tâm lý khi giá biến động, để đó và làm công việc khác, tiếp tục kiếm tiền & tận hưởng cuộc sống.

Đó là sự khắc nghiệt trong đầu tư, là lý do người ta thường hay nói “người giàu thì càng giàu, người nghèo thì càng nghèo.”

Mình không nói những điều này nhằm mục đích tiêu cực, rằng bạn không có tiền thì đừng tham gia đầu tư, chấp nhận cuộc sống như hiện tại đi,… Mà để bạn nhận ra điều này sớm và có những kế hoặc phù hợp cho bản thân bằng những gợi ý mà mình dành cho bạn. Đó là:

• Không lấy tiền vay để mang đi đầu tư.

• Đừng tin vào hình ảnh nhà đẹp, xe sang, đổi đời sau một đêm. Bạn chỉ khiến bản thân mình làm miếng mối cho những kẻ lừa đảo mà thôi. Đó là lý do mà mô hình Ponzi luôn luôn có chỗ đứng dù nó đã có từ năm 1920 rồi.

• Hạn chế vay nợ dù là nợ thẻ tín dụng, nợ tiêu dùng, nợ trả góp,… Hãy tập cho mình 1 thói quen kiểm soát tài chính và chi tiêu. Không đủ tiền thì không mua. Đặc biệt là mua trả góp hay tiêu dùng. Vì khi đưa bản thân vào nợ nần bạn luôn gắn chặt bản thân với việc trợ nợ, trả lãi và khoản lãi này không hề nhỏ chút nào đâu. Bạn cũng sẽ không dám thay đổi công việc, không dám tìm kiếm cơ hội mới, …

Vậy tiền đầu tư từ đâu ra?

Theo mình việc bạn cần làm ở thời điểm hiện tại là tạo ra tích lũy bằng cách cố gắng tạo ra thu nhập cao hơn trong công việc hiện tại, và ở chiều ngược lại giảm bớt tiền chi tiêu đi. Bạn có thể tìm hiểu lối sống tối giản để giảm bớt sự phụ thuộc vào vật chất, và không bị thói quen nghiện mua sắm.

Bạn hãy cố gắng để mình thoát khỏi vòng Rat Race!

Rat Race mình có thể lấy ví dụ như con chuột chạy trong một vòng quay bánh xe với miếng pho mát được treo trước mặt. Nó chạy mãi, chạy mãi mà không tới được miếng pho mát và kiệt sức.

Hay trò mà có thể khi nhỏ bạn đã từng làm đó là buộc lon bia vào một chú chuột và thả trên cầu. Nó sẽ chạy, càng chạy lại càng thấy tiếng lon bia như có người đuổi đằng sau, lại càng gắng sức chạy, chạy mãi đến khi kiệt sức.

Nếu không đủ tiền mua điện thoại xịn, ô tô hãy dùng chiếc điện thoại bình thường, đi xe máy thôi. Nếu không đủ tiền mua căn 3 phòng ngủ, hãy mua căn 2 phòng ngủ thôi mà. Bạn hãy nghĩ kỹ xem có thực sự nhu cầu của bản thân và gia đình có cần nhiều đến thế không.

Bạn có thể suy nghĩ và thấy cái lon bia rất giống với những gì ngân hàng và các tổ chức tín dụng đang tạo ra cho chúng ta. Càng ngày việc vay để mua trước trả sau càng dễ dàng hơn, càng nhiều bẫy không lãi suất, kích cầu được giăng ra, và chúng ta tự buộc không chỉ một mà rất nhiều cái lon này quanh cổ và chạy cho đến khi kiệt sức.

Không có ô tô, điện thoại xịn thì sao? Chưa có tiền mua nhà ngay mà ở tạm nhà thuê 1 thời gian nữa thì có sao đâu?

Nhu cầu bạn có thực sự cần đến thế hay chỉ vì thấy người khác có, thấy người khoe trên MXH nên bạn cho rằng mình cần phải như thế mà thôi.

Chỉ cần bạn tiết kiệm 20.000đ mỗi ngày bằng việc bỏ thuốc hoặc tự pha cà phê thay vì mua. Mỗi tháng bạn đã có thêm 600.000đ để đầu tư cho tương lai rồi mà lại còn tốt cho sức khỏe. Đó chỉ là một ví dụ rất nhỏ thôi, còn đó là thói quen mua quần áo, vật dụng nhiều hơn những thứ mình cần là bạn đã có thể dành một khoản lớn cho đầu tư rồi.

Có rất nhiều nguyên tắc chi tiêu được chia sẻ như 50/20/30, hay nguyên tắc 5 chiếc hũ của Lý Gia Thành,… bạn có thể cho mình bất cứ phương pháp nào hoặc tùy biến nó theo cách bạn thấy phù hợp.

Với bản thân mình thì mình không hợp với những nguyên tắc kiểu này lắm vì áp dụng chuẩn sẽ khá cứng nhắc và mất nhiều thời gian nên thường không duy trì được lâu. Mình chỉ đơn giản theo cuộc sống tối giản, chi tiêu hợp lý và tiền đầu tư sẽ linh động tùy thời điểm mà thôi.

Bạn hãy xác định mình bỏ ra khoảng vài năm để tích lũy và những năm còn lại khi người khác vẫn sống trong vòng Rat Race thì bạn đã trở thành một chú chuột tự do, thoải mái tự tại mà không cái lon nào buộc vào cổ rồi.

Mình viết những điều này chỉ là quan điểm cá nhân, và không có ý định phê phán quan điểm sống của người khác. Mà chỉ dành cho những ai cần mà không biết bắt đầu từ đầu. Nếu bạn đã trót buộc vài cái lon, thì cũng không sao cả, hãy dần dần gỡ từng cái ra một nhé.

Bắt đầu để đầu tư từ đâu?

Tuy nhiên, việc có tiền nhiều để đầu tư cũng chưa hẳn là một lợi thế nếu bạn bước vào thị trường mà không có kiến thức. Đặc biệt, là với những người đã có thành công nhất định ở những lĩnh vực của họ.

Với tâm thế và cái tôi lớn họ gia nhập thị trường với tài sản của mình mà không chịu học tập, tìm hiểu, chấp nhận mình là tấm chiếu mới trong thị trường. Đặc biệt là với những thị trường dùng đòn bẩy, CFD,…

Có khá nhiều thị trường để bạn có thể tham gia đầu tư như: Chứng khoán, Crypto, Vàng, Bất Động Sản,… Mọi người có thể tìm hiểu và lựa chọn cho mình lĩnh vực thấy bản thân mình phù hợp.

Về cơ bản đây chỉ là những thứ bắt đầu, khi đã đầu tư và hiểu sâu hơn ở 1 thị trường bạn có thể tìm kiếm thêm cơ hội ở các thị trường khác.

Mỗi thị trường sẽ có đặc điểm, rủi ro khác nhau. Và cũng sẽ có cách gọi là đầu tư, đầu cơ, hay giao dịch,… Ở đây mình sẽ gọi chung là đầu tư cho đơn giản.

Tuy nhiên, có một khoản đầu tư mà mình có thể khẳng định bạn sẽ luôn có lãi đó là đầu tư cho bản thân (ý mình ở đây là đầu tư cho kiến thức chứ không phải quần áo hay mỹ phẩm nhé ^^!)

Nếu bạn có thể tìm được một mentor đáng tin tưởng thì tốt, dù sao có người dẫn dắt để tránh những sai lầm vẫn sẽ hơn. Nhưng phải chọn cho đúng nhé, đừng chọn nhầm mấy thầy đa cấp, Ponzi, thổi nến hay vài KOL Tiktok. Không có cách gì giúp thôi bay tiền và thời gian ( đôi khi là cả mái tóc nữa vì stress nhiều thì rụng tóc) của bạn hơn những lời khuyên từ những người không thực sự đầu tư.

Nếu không có thì cũng không sao, bạn có thể tự học, tự tìm hiểu kiến thức, học hỏi qua sai lầm như cách mình đã làm trước kia. Tuy nhiên, hay đừng để mình phạm những sai lầm lớn quá kiểu tất tay. Dạng như một là hôm nay có Merc để đi, 2 là chạy bộ cả đời vì lúc nào cũng có người đuổi theo xiết nợ.

Hãy cho bản thân mình luôn có cơ hội để làm lại! Đầu tư là phải còn tiền thì bạn mới có thể tiếp tục.

Mình từng thấy rất nhiều những người bạn của mình khi mới bắt đầu gia nhập thị trường chứng khoán đúng lúc uptrend. Những thời điểm này cứ mua là lãi, thậm chí chẳng cần nhiều kiến thức.

Và họ nghĩ rằng tính lãi theo ngày, ngày hôm nay lãi 3 triệu, 30 ngày sẽ lãi gần trăm triệu, trong khi đi làm lương có 10-15 triệu mà phải nghe sếp mắng, đi đường tắc đủ thứ. Và tưởng tượng một tương lai tự do tài chính, chi tiêu thoải mái mặc dù còn chưa thực sự chốt lời. Rồi khi thị trường sập thì những ước mơ đó biến mất.

Tính lãi khi đầu tư theo ngày, có lẽ đó là cách nhận biết dễ nhất các F0 trên mọi thị trường.

Ban đầu, bạn hãy lấy mục tiêu là kiến thức và trải nghiệm trước đã thay vì tiền. Tập trung vào một lĩnh vực mà bạn thấy có hứng thú nhất trước. Chỉ bỏ một số vốn nhỏ vào để bắt đầu cho có hứng thú học và tập dần để làm chủ cảm xúc của bản thân trước tiên.

Việc tự học giờ cũng dễ dàng hơn vì tài liệu, video chia sẻ trên Youtube nhiều hơn ngày xưa khi mình mới bắt đầu rất nhiều, nhưng bạn cũng cần chọn lọc thông tin tiếp nhận trong một thế giới Internet đang ngày càng bão hòa này rất nhiều.

Bớt một chút thời gian chơi game, bớt một chút thời gian lướt mạng xã hội, bớt một chút thời gian xem tin tức và tham gia những câu chuyện phiếm, những phốt không hồi kết trên mạng để dành thời gian học tập và tìm hiểu vừa tránh được những thứ tiêu cực, vừa có tương lai tài chính tốt đẹp hơn.

Việc tìm hiểu, học tập một cách đều đặn ngày này qua ngày khác mình nghĩ rằng sẽ tốt hơn so với việc bắt đầu hừng hực khí thế nhưng sau đấy vài hôm chán lại bỏ quên đi luôn.

Hãy đặt mục tiêu cho bản thân là để 5 -10 năm tới tự do về tài chính thay vì đặt cho mình một mốc số tuyệt đối nào đó. Vì những mốc số tuyệt đối thường không có điểm dừng, có 1 triệu $ lại muốn 2 triệu $, 2 triệu $ lại muốn 5 triệu… và ngoài số tiền bạn kiếm được bao nhiêu việc bạn tiêu bao nhiêu cũng quan trọng không kém.

Thật ra, những lỗi này mình đều từng mắc phải. Tuy mình không mua trả góp hay vay tiêu dùng bao giờ do tính từ trước đến giờ khi mua gì mình đủ tiền mới mua, không thì thôi. Nhưng mình cũng đã từng vay để kinh doanh hay đầu tư. Cũng từng tham lam và mất tiền trong các thị trường tham gia do thiếu kiến thức và muốn giàu nhanh.

Còn nhiều điều mình muốn nói nhưng bài viết này cũng khá dài rồi. Hẹn mọi người ở những bài viết sau. Bạn có thể Subscribe để nhận thông báo khi có bài viết mới của mình nhé!

Subscribe now

Nếu có thể hãy để lại bình luận về chủ đề mà bạn quan tâm để mình có thể giải đáp nếu trong phạm vi hiểu biết của mình nhé!

Nhờ những điều này mà mình cũng có cơ hội để học hỏi được rất nhiều thứ, ngay cả những góc nhìn khác với mình. Và cũng có thể trò chuyện về góc nhìn của mình, những gì mình đã trải qua để cung cấp cho họ một góc nhìn khác.

Từ cuối năm 2022 đến năm 2024 chưa bao giờ mình ngồi nghe nhiều câu chuyện của khó khăn, vỡ nợ, phá sản nhiều như vậy.

Ý mình nói ở đây là cả những doanh nghiệp truyền thống chứ không phải chỉ nói đến đầu tư kiểu chứng khoán, bất động sản hay crypto.

Ngay cả đến thời điểm năm 2025 này, có thể có những điểm tích cực hơn và được đánh giá là đã bước sang chu kỳ cắt giảm lãi suất. Tuy nhiên, vẫn còn đó là những yếu tố khó lường như chiến tranh thuế quan, lạm phát tại Mỹ vẫn tăng.

Nên có thể việc cắt giảm lãi suất sẽ chậm lại và vẫn còn đó suy thoái kinh tế toàn cầu vẫn có thể xảy ra.

Kinh tế không tích cực thì phần lớn thu nhập của đa phần người lao động cũng sẽ giảm đi dù giảm tuyệt đối hay do lạm phát, giảm lương hay thất nghiệp cũng sẽ nhiều hơn.

Ở Việt Nam thì việc tinh giản bộ máy, cũng sẽ khiến một lực lượng lớn lao động ra ngoài thị trường lao động vốn đang được đánh giá là sẽ bị cắt giảm để cắt giảm chi phí và sự phát triển của AI

Nghe mình nói có vẻ tiêu cực nhỉ, nhưng mình nghĩ rằng thời điểm này lại là thời điểm sẽ có rất nhiều điểm tích cực cho những ai biết nắm bắt cơ hội.

Dù kinh tế, hay tự nhiên luôn có chu kỳ, như cách chúng ta được sinh ra rồi chết đi, cách trái đất tự quay quanh chính nó, quay quanh mặt trời, 4 mùa xuân hạ thu đông, kinh tế tăng trưởng rồi suy thoái,…

Hoàng hôn của chu kỳ này sẽ được tiếp diễn bởi bình minh của chu kỳ sau.

Nếu không có những thời điểm này thì sẽ không có nhiều cơ hội để thay đổi trật tự. Cường quốc sẽ mãi là cường quốc, thuộc địa sẽ vẫn là thuộc địa.

Và người giàu sẽ tiếp tục giàu kiểu như:

Ca dao

“Con vua thì lại làm vua, Con sãi ở chùa lại quét lá đa.
Bao giờ dân nổi can qua, Con vua thất thế lại ra quét chùa”.

THỜI ĐIỂM ĐỂ CÓ THỂ THAY ĐỔI VỊ THẾ

Ngược lại dòng thời gian, sẽ luôn tồn tại những thời điểm có những biến chuyển mạnh để chúng ta có thể thay đổi vị thế, chẳng hạn như sự thay đổi về công nghệ.

Nhìn lại thời gian có thể có rất nhiều những cơ hội thay đổi vị thể đến nhưng chúng ta có thể bỏ lỡ.

Khi ngồi viết bài này mình hồi tưởng lại những lần đã bỏ lỡ cơ hội trong quá khứ mà mình đã trải qua.

Khoảng 2008-2009

Thời điểm này mình đang học lớp 12 cũng mò mẫm tạo forum chuyenly.net, và website nghe nhạc (mình ko biết code, chủ yếu tìm hướng dẫn làm theo, đến giờ vẫn vậy). Toàn lên mấy diễn đàn code tham gia event xin hosting, domain vì hs không có tiền.

Cái lý do đưa mình đến với việc “làm” website nó vớ vẩn lắm. Vì mấy thằng trong lớp bị banned nick trên diễn đàn trường nên trong đầu mình nghĩ đã thế tự làm forum. Nghe tên website ChuyênLý.net chứ thực ra toàn mấy đứa trong lớp với số ít anh chị khóa trên vào thôi.

Mình mò mẫm đặt Google Adsense, ngày đó GA mới ra mắt nên rất dễ, đặt có 1,2 tuần click vớ vấn mình đã thấy nhảy lên hơn 200$.

Nhưng suy nghĩ bản thân lúc đấy xem như 1 trò vui, cũng ko có tài khoản Ngân hàng, cuối cùng nghịch để bị khóa rồi bỏ luôn. Tính ra 200$ ngày đó chắc ngồi net mệt nghỉ.

Khoảng 2013: Lúc mình ra trường ĐH

Loanh quanh duyên số mình lại quay về làm mấy cái online hồi cấp 3 hay nghịch mà thời gian đại học cũng bỏ quên luôn không đụng đến.

Thời điểm đấy bán hàng online, quảng cáo FB bắt đầu mới nên chi phí rất rẻ, cạnh tranh ít. Khi đấy còn chưa có khái niệm rõ ràng về nghề Digital Marketing.

Sau mình nghỉ việc ở công ty, Startup đầu tiên là bán giày công sở nam.

Khoảng 2016-2017: Biết đến thị trường Tài chính từ Forex, rồi đến coin ( lúc đấy còn chưa dùng thuật ngữ Crypto). Cũng nhiệt huyết tận dụng đổi vị thế lắm mà là đổi vị thế sang lỗ sạch tiền tích lũy, còn âm sấp mặt khoản lớn…

Sau đấy là những năm mình cày làm Marketing để gỡ lại, chủ yếu là kết hợp cùng người khác có nguồn hàng và chia lợi nhuận 50:50 mình sẽ phụ trách xây dựng kênh online để đẩy hàng.

Rồi làm thêm cả MMO, Dropship. Nói chung nhưng cái gì có thể dùng kỹ năng Marketing và không phải ôm hàng, đầu tư nhiều vốn thì mình sẽ làm.

Mình của thời điểm này thực ra rất mông lung, vì làm nhiều thứ để kiếm tiền nhưng suy nghĩ mãi không biết thực sự mình thích gì?

Dần dần, mình cũng dành thời gian học đầu tư nghiêm túc hơn, rồi có chút thành quả, dần dần mình chỉ trade và đầu tư, sống cuộc sống tự do mà mình mong muốn.

Cũng may mắn do gặp nhiều thất bại từ những lần trước nên trong những năm 2022 – 2023 này mình không bị ảnh hưởng quá nhiều.

Những gì mình làm cũng không có gì đặc biệt hay khó cả, mình cũng chia sẻ đa phần những gì mình đã làm, cách mình quản lý rủi ro,…

Vì sao mình thấy đây là thời kỳ của sự chuyển dịch?

Những lần mình kể những lần có cơ hội thay đổi vị thế với mình ở trên hầu hết chỉ là những thay đổi lớn về công nghệ: như xuất hiện của tìm kiếm Google, các mạng xã hội, Smartphone,…

Nhưng thời điểm này chúng ta đang có cả 2 yếu tố là thay đổi về suy thoái kinh tế, và cả công nghệ với sự bùng nổ của thời kỳ AI nữa.

Suy thoái kinh tế báo hiệu thời điểm sao đổi ngôi và chúng ta gần hơn đến với bắt đầu một chu kỳ mới, những thời điểm giao thoa của mỗi chu kỳ luôn là những thời kỳ hỗn độn, cái cũ yếu thế, cái mới dần mạnh lên.

Những thị trường tài chính những thời điểm này thường ảm đạm và giá rẻ, mọi người sau một thời kỳ vỡ mộng khi thị trường vẫn còn rất hoảng sợ và số khác thì… hết tiền. Cần một khoảng thời gian để bộ não quên đi nỗi đau này, và thị trường “có tiền” để tăng trở lại.

Đây là thời điểm mọi người có thể học về các kiến thức tài chính và tích lũy dần để tăng các tài sản đầu tư. Ngoài ra, thời điểm này các doanh nghiệp, kho, cửa hàng cũ do chi phí vận hành, lãi suất cao, hàng tồn kho nhiều rất dễ phá sản, và nhiều cơ hội cho những người mới.

Mỗi lần có sự bùng nổ của một thời kỳ công nghệ, sẽ thay đổi rất nhiều vì với công nghệ nó sẽ khiến mọi công việc trở nên dễ dàng hơn, ít tốn chi phí hơn.

Và những người đi đầu, áp dụng một cách đúng hướng sẽ luôn có lợi thế. Sau đó, càng ngày các công nghệ này sẽ dần được phổ cập, mọi thứ sẽ dần bão hòa hơn và ai cũng sẽ phải thích ứng để có thể tồn tại dù có muốn hay không. Đằng nào cũng phải học tại sao không dành thời gian tiếp cận sớm để có lợi thế.

Câu nói mà gần đây mọi người chắc cũng hay nghe đó là

Bạn không bị thay thế bởi AI mà bị thay thế bởi những người biết sử dụng AI.

Hay có những quan điểm lạc quan hơn thì là

Có những công việc mất đi bởi AI, nhưng AI cũng sẽ sinh ra những công việc mới.

Mình đồng ý phần nào với những quan điểm này, vì thực ra cũng như những cuộc cách mạng khác, con người cũng sẽ học dần cách thích nghi với nó.

Tuy nhiên, sẽ có luôn những người sẽ bị bỏ lại phía sau. Vì mình nghĩ AI đúng là sẽ sinh ra những công việc mới, nhưng những người mất việc bởi AI thì sẽ không nằm trong số những người nhận cũng công việc đó.

Những gì có thể làm trong thời kỳ chuyển dịch này

Đây là góc nhìn cá nhân của mình ở thời điểm này, kết hợp những kinh nghiệm mà mình đã từng làm và phù hợp với mình. Mọi người có thể lựa chọn những gì phù hợp để áp dụng cho bản thân nhé!

Mình sẽ chia phần này thành 3 phần: Về tài chính đầu tư, Về Freelancer- marketing & phần mình nghĩ là quan trọng nhất Về nội tại của bản thân

Về tài chính, đầu tư

Không mua trả góp tiêu sản, vay lãi để đi đầu tư.

Đây là yếu tố tiên quyết nhất, vì lãi suất cao, cũng không biết chắc bao giờ kinh tế hay các thị trường đầu tư có thể tăng trưởng trở lại.

Việc mua trả góp những thứ không cần thiết sẽ bào mòn thu nhập của bạn với lãi suất cao, và lỡ đi cơ hội dùng tiền đó để đầu tư hay làm vốn kinh doanh.

Nếu đang nợ hãy ưu tiên trả nợ từ những khoản có lãi suất cao nhất trước chẳng hạn như vay tiêu dùng, nợ thẻ tín dụng,…

Sau này khi trả hết rồi bạn sẽ thấy cảm giác sống không nợ nần nó sung sướng hơn cái cảm giác sở hữu những thứ đồ đạc mất giá trị theo thời gian và chưa phải của mình rất nhiều.

Phân bổ vốn vào các thị trường đầu tư để quản lý rủi ro

Mỗi thị trường tài chính đều có những đặc điểm riêng, có điểm hay, điểm yêu

Không all in vào thị trường nào dù là forex, crypto hay chứng khoán. Đặc biệt là với Forex vì đây là thị trường CFD sử dụng Margin chỉ cần bạn không kiểm soát được rủi ro hay cảm xúc 1 lần có thể mất rất nhiều.

Dù bạn có tham gia thị trường nào thì yếu tố quan trọng nhất vẫn là quản lý rủi ro.

Cách dễ dàng nhất và “luôn đúng” đó là chia trứng vào vài giỏ và học cách DCA trung bình giá cả mua và chốt lời trong các thị trường đầu tư.

Cách phân bổ vốn tối ưu sẽ phù hợp với khẩu vị rủi ro của từng người mà mình sẽ chia sẻ ở các bài viết sau.

Hãy nhớ subscribe để bài viết có thể nhận ngay bài viết khi mình xuất bản nhé

Subscribe now

Tập trung vào việc kiếm tiền, giảm chỉ tiêu

Những cơ hội khi kinh tế suy thoái, các tài sản giá rẻ như thế này không xuất hiện liên tục. Nên mình nghĩ việc cần thiết thời điểm này là tập trung vào việc kiếm tiền, giảm chi tiêu để dành tiền DCA các tài sản như Crypto, Chứng khoán. Một đồng chúng ta chi hiện tại có thể sẽ là 4,5 đồng của tương lai.

Để làm điều này mọi người có thể tham khảo lối sống tối giản, vừa bớt phụ thuộc vào vật chất, vừa có thuộc sống thoái mái hơn nữa.

Về Kinh doanh – Freelancer

• Việc làm Freelancer hay bắt đầu tạo một công việc kinh doanh cho chính mình hiện tại không cần quá nhiều vốn, công cụ hỗ trợ cũng rất nhiều, chi phí rẻ nên mình nghĩ ai cũng có thể bắt đầu được. Chủ yếu tìm ra những lĩnh vực mình yêu thích hay có lợi thế mà thôi

• Sử dụng AI như ChatGPT, Midjourney,… để áp dụng vào công việc thành một quy trình. Mình thấy áp dụng rất ổn dù làm SEO, Marketing, Content, Kinh doanh, Google Sheet, chỉnh ảnh,…

• Nghiên cứu nghiệm túc về AI Agent, đây sẽ là trợ lý đắc lực của bạn trong rất nhiều công việc. Từ đây, bạn sẽ thấy vì sao các doanh nghiệp lớn họ cắt giảm nhân sự nhiều đến vậy. Vì sao đối thủ có thể có giá thấp như vậy mà vẫn lãi.

• Dù bạn làm Freelancer hay bắt đầu startup hãy bắt đầu từ những thứ nhỏ nhất, chi phí vận hành thấp, đừng vội vàng vừa bắt đầu đã làm thật hoành tráng, nhập những lô sản phẩm lớn, hay thuê văn phòng hoành tráng,.. việc gì cũng cần có thử nghiệm để sửa đổi, điều quan trọng ban đầu là tồn tại được lâu trong thị trường đã.

• Việc làm từ những thứ nhỏ nhất cũng giúp bạn hiểu thị trường, hiểu khách hàng, hiểu sản phẩm, điều gì quan trọng, điều nào không. Và quan trọng nhất là cho bạn một sự linh hoạt khi cạnh tranh với các đối thủ lớn ì ạch trong ngành.

• Đừng copy y hệt mô hình của người khác, hãy phân tích những điểm mạnh và tìm ra những gì mình có thể cải tiến. Nếu bạn cứ đi copy y hệt, hay dùng AI, các công cụ để spam, clone thì sẽ không thể tiến xa hay phát triển được. Như trong thị trường Crypto các dự án chỉ fork lại các dự án lớn mà không có gì đặc biệt thì không thể tồn tại lâu được.

Về nội tại bản thân – Điều quan trọng nhất

Những điều ngoại cảnh bên trên cũng quan trọng nhưng điều mình nghĩ giúp chúng ta vượt qua mọi sự thay đổi, hay khó khăn chính là nội tại của bản thân mình.

Như một con thuyền đi trong giông bão ngoài cần một con thuyền tốt và một người thuyền trường tài năng, biết ứng biến với những diễn biến bất ngờ. Nhưng để ứng biến với những điều bất ngờ thì cần phải có kinh nghiệm, từ kinh nghiệm sẽ có sự điềm tĩnh và tự tin.

Mọi người hay nói ” Thất bại là mẹ của thành công, nên hay thất bại nhiều lần vào”. Mình đồng ý một phần vì không ai có thể thành công được ngay mà không nếm thật bại cả. Kể cả khi đã thành công theo một định nghĩa nào đó bạn vẫn có thể tiếp tục đón nhận thất bại ở những điều khác nhau.

Tuy nhiên thất bại chỉ có giá trị khi bạn biết nhìn lại để đánh giá, và rút kinh nghiệm cho những lần sau.

Mình tin rằng mỗi người sẽ có những đích đến khác nhau cho bản thân.

Hãy thử bỏ ngoài những lối mòn theo tiêu chuẩn của xã hội về thành công như có nhiều tiền,công việc tốt, mức lương, nhà to, xe sang, gia đình hạnh phúc, con cái thành đạt,… hay theo những tiêu chuẩn khác như đi nhiều nơi, trải nghiệm nhiều, tự do, về hưu sớm,…

Bỏ qua những tiêu chuẩn và nghĩ về những điều bạn thật sự muốn làm. Vì khi xác định được bản thân muốn gì, muốn trở thành người như thế nào bạn mới có thể cảm thấy hạnh phúc khi đi trên con đường đó.

Bởi vì một công việc, mỗi hành trình đều sẽ có những ưu điểm, nhược điểm của riêng nó, không có gì là hoàn hảo cả, xác định được điều này bạn sẽ tránh được việc đứng núi này trông núi nọ.

Chảng hạn với mình, mình rất thích kiếm tiền nên trước đây khi mới ra trường, làm start up, MMO,… mình luôn nhìn những hình ảnh doanh nhân, rằng phải trở thành ông chủ này kia, mở rộng thành chuỗi, quản lý nhiều nhân viên…

Đến khi biết đến Trading, Đầu tư thì lại muốn mình bởi các Trader triệu đô với hình ảnh xe sang, nhà to, giàu có,… đầy trên mạng

Sau những lần có chút thành công, ảo tưởng rồi bị vả sấp mặt bởi tư duy muốn giàu nhanh, cũng trưởng thành hơn và tìm được định hướng phù hợp và thấy bản thân mình thực sự yêu thích như hiện tại: một cuộc sống tự do làm những gì mình thích, sống đơn giản, chân thành, có một cuộc sống vật chất dư dả “đủ” cho bản thân và người thân

Vì mình nhận ra mọi thứ mình nghĩ mình muốn trước đây đều là mong muốn những thứ bên ngoài, những hình ảnh mình muốn người khác nhìn vào, chứ không phải giá trị thật sự của bản thân.

Những ảnh hưởng lớn nhất đến bản thân mình là: Thiền Vipassana, Lối sống tối giản & khoảng thời gian dài cách ly với mạng xã hội

Sau những lần thất bại, stress quá nên ban đầu mình tìm đến Thiền cũng chỉ như một giải pháp để đêm có thể ngủ được. Rồi cũng ngồi bập bõm bỏ đi cả một thời gian dài không ngồi vì nghĩ thế là đủ rồi.

Sau này dần dần ngồi đều đặn hơn mình mới nhận ra những lợi ích của nó, và Thiền thực ra phải ngồi đều đặn như một thói quen chứ không phải như một liều thuốc Tây, ốm rồi thì mới dùng.

3 thứ kể trên như một kiềng 3 chân giúp mình hiểu hơn về bản thân, biết mình thực sự muốn gì, cân bằng giữa vật chất – tinh thần, hiểu gì là quan trọng thay vì tư duy lối mòn, khoảng thời gian cách ly với MXH cũng giúp bảo vệ những thứ non nớt mình đang học được trước môi trường xung quanh.

Sau này, khi tinh thần đã vững vàng rồi mình có thể quay lại dùng Mạng xã hội với một tâm thế khác. Và chỉ chọn theo dõi, tương tác với những gì tích cực và phù hợp với bản thân mà thôi.

Mình nghĩ là không cần thiết phải nghỉ việc để tìm hiểu, học những thứ mới, làm những công việc thêm bên ngoài sẽ không mất quá nhiều thời gian nếu bạn cắt bớt những khoảng thời gian như lướt tiktok, chơi game, nhậu nhẹt, xem phim,… Ý mình có có thể không cần bỏ hoàn toàn chỉ cần cắt bớt một phần là tốt rồi.

Việc học, làm trong một khoảng thời gian nhỏ thôi như đều đặn mình thấy hiểu quả hơn nhiều so với việc dồn hết vào trong một thời gian ngắn rồi thấy chưa có hiệu quả ngay và bỏ cuộc.

Mỗi người chúng ta đến với kiếp sống này đều để trải nghiệm, và rút ra những bài học cho bản thân mình. Có những điều tích cực, có những điều không như ý, có những sự việc bất ngờ xảy đến, cũng có những người tốt, có người không tốt …

Nhưng đó mới là cuộc sống, nếu cuộc đời cứ phải bằng phẳng như một đường thẳng như máy đo nhịp tim thì chúng ta đã “chết”.

Khi làm bất cứ điều gì bạn hãy giữ cho mình một suy nghĩ học hỏi trước, mình có thể làm bất cứ điều gì, dù là công việc chân tay hay gì đó.

Trước đây, khi start up bán giày cửa hàng là mình tự sơn, vẫn có lúc mình đi chở mấy bao giày ở bến xe về như người chở hàng, và mình đánh giày không kém gì mấy bạn đánh giày dạo, chỉ có cái là mình sẽ chậm tay hơn chút thôi. Dù việc của mình là định hướng startup, marketing, quảng cáo, website,…

Thường mọi người sẽ nghĩ rằng phải bỏ qua mấy điều nhỏ nhỏ thì mới có đầu óc để nghĩ về những cái lớn, vĩ mô. Điều này đúng, nhưng còn tùy ở thời điểm nào nữa. Khi mới bắt đầu bạn làm từ cái nhỏ nhất, ôm từng đôi giày, mới biết chất lượng thế nào, có gì là điểm mạnh, tham gia vào từng quy trình mới có thể cải tiến quy trình.

Sau này, khi lớn hơn mình mới trao quyền cho người khác và tập trung vào những cái vĩ mô hơn. Đừng vội nghĩ vừa ra startup đã nghĩ mình là ông chủ và không quan tâm đến những việc nhỏ, chân tay nữa.

Vài điều này chỉ là những kinh nghiệm của bản thân mình trong hành trình của bản thân từ trước đến giờ, mình cũng chưa nghĩ ra là đã viết hết chưa? Mong là mọi người có thể nhặt ra vài điều phù hợp cho hành trình của chính bạn là tốt rồi.

Cuối cùng, mọi việc đã xảy ra, chúng ta không thể đảo ngược thời gian nữa. Việc có thể làm là đón nhận bài học và tiếp tục bước tiếp thôi.

Đôi khi những khó khăn, bị cho nghỉ việc, phá sản, chênh vênh lại đem lại sức bật lớn nhất. Ít nhất với mình đã là thế…